İSPANYA’NIN SAVUNMA, GÜVENLİK VE YOLSUZLUK RAPORU

En son güncellendiği tarih: Oca 12

Uluslararası Şeffaflık Örgütü tarafından global düzeyde hazırlanan savunma ve güvenlik alanında yolsuzluk mücadele endeksine göre İspanya’nın savunma ve güvenlik sektörü ve kurumlarının orta düzeyde yolsuzluk kategorisinde olduğu belirlenmektedir.[1] Bu raporda, ülkelerin askeri idarelerinde siyasi, mali, personel, operasyonlar ve satın alma alanlarında ayrı puanlandırmalar yapılarak yolsuzluk risklerini değerlendirilmektedir. Rapor incelendiğinde İspanya’daki en yüksek yolsuzluk risklerinin ‘Operasyonlar’ alanında tespit edildiği rahatlıkla gözlemlenebilecektir. Yazının devamında Uluslararası Şeffaflık Örgütü tarafından ele alınan ölçütlere göre İspanya’nın savunma ve güvenlik alanındaki yolsuzluk riskleri ele alınacaktır.


1. Yasal Gözetim

xxxİspanya Anayasası, savunma politikalarının yasal denetimini sağlamaktadır. İspanya Parlamentosunda genel olarak savunma politikalarının genel hükümleri tartışılır. Aynı zamanda Parlamento’da uluslararası askeri antlaşmaların yanı sıra uluslararası misyonların konuşlandırılması konusu da görüşülmekte ve izin verilmektedir. Savunma Komitesi, çeşitli konuları görüşmek için düzenli olarak toplanır, bu görüşmeler çevrimiçi olarak yayınlanır.[2] Bunların yanında Parlamento’nun “Ulusal Savunma Direktifi” nin geliştirilmesinde hiçbir rolü bulunmamaktadır.[3] Ulusal Savunma Direktifi her dönemin başında Hükümet tarafından sunulur ve Parlamento tarafından tartışılır. Ancak Parlamento’nun bu direktifin hazırlanmasında, onaylanmasında bir rolü bulunmamaktadır. Benzer şekilde, savunma ve askeri savunma alanında “Askeri Savunma Direktifini” ve “Askeri Strateji” kavramını planlamada Parlamentonun neredeyse hiç etkisi yoktur. Bu bağlamda savunma ve güvenlik alanının halka açık olmadığı görülebilmektedir.

İspanya Parlamentosu  iç görünüm
İspanya Parlamentosu

xxxUluslararası Şeffaflık Derneği’nin önerilerine göre; Savunma Komitesi, Ulusal Savunma Direktifi’nin hazırlanmasında daha aktif olarak rol almalıdır. Buna ek olarak, Askeri Planlama Direktifi ve askeri strateji kavramlarının 2009'dan bu yana güncellenmemiş olmasına rağmen Parlamentonun bu belgelerin içeriğini kolayca tartışmasını ve potansiyel olarak değiştirmesini önermişlerdir.


2. Bütçe Planlama ve Şeffaflık

xxxİspanya Savunma Bakanlığı her sene web sitesinde savunma bütçesini yayınlamaktadır.[4] Bütçe Raporu nispeten ayrıntılı görünse de, bütçe, önemli bütçe dışı kalemler genellikle Sanayi, Eğitim, Ekonomi ve Dışişleri Bakanlığı da dahil olmak üzere diğer bakanlıklar aracılığıyla finanse edildiğinden, önemli askeri harcama kalemlerini sistematik olarak hariç tutar. Buna ek olarak, planlanan ve yürütülen bütçe farklılaşmaktadır.(Farklılaşma oranı genellikle %14’lerde olmuş bazen %30’lara ulaştığı da görülmüştür.) Özel silahlanma programlarını finanse etmek için olağanüstü kredilere güvenmek ve uluslararası misyonları finanse etmek için “Acil Durum fonlarının” sık kullanımı bu eşitsizliğe katkıda bulunmaktadır. Ancak Denetim Mahkemesi (Court of Audits) tarafından henüz bu farklılığı açıklayan bir rapor sunulmamıştır.

İspanya Savunma Bakanı Margarita Robles Askerlerin önünde yürüyor.
İspanya Savunma Bakanı Margarita Robles

xxxBu başlık altında ise Uluslararası Şeffaflık Derneği başlangıçta, savunma bütçesinin devlet bütçesindeki diğer hatlar aracılığıyla finansmanını da yansıtacak şekilde daha kapsamlı bir şekilde yayınlanmasını önermiştir. Ayrıca, öngörülemeyen acil durumlar hariç, hükümetin acil durum fonlarına daha az güvenmesini ve planlanan ve gerçek harcamalar arasındaki eşitsizlikleri en aza indirgemek için uluslararası misyonların finansmanının önceden hesaplanmasını da önerileri arasına eklemiştir.


3. Yolsuzluk Risklerinin Değerlendirilmesi ve Eğitim

xxxTeğmen Luis Gonzalez Segura'nın 2014 yılında İspanyol ordusunu kınadığı için tutuklanması, ülkedeki yolsuzluk potansiyeli hakkında halkın endişesini ve farkındalığını artırdı. Bununla birlikte, İspanya henüz ordudaki yolsuzluk riskinin halka açık kapsamlı bir değerlendirmesini gerçekleştirmemiş ve komutanlara yolsuzlukla mücadele eğitimi vermemiştir.

xxxBu konuda ise Derneğin önerileri; yolsuzluk riskleri üzerine personel için tutarlı ve sistemli eğitim ve rehberlik sağlamak ve yolsuzluk risklerini izlemek için eğitilmiş bağımsız personelin misyonlara düzenli olarak dağıtılması olmuştur.


• İspanya için özel değerlendirmeye erişmek için: İspanya Raporu

Raporun tamamına erişmek için: Global Rapor

Kaynakça

[1] Transparency International Defence&Security, “Goverment Defence Anti-Corruption Index”, government.defenceindex.org/ Erişim Tarihi: 2.1.2021 [2] Transparency International Defence&Security, “Spain 2015 Country Summary”, government.defenceindex.org/countries/spain/ Erişim Tarihi: 2.1 .2021 [3] Ibid 2. [4] Bkz. macrotrends.net/countries/ESP/spain/military-spending-defense-budget (1960-2020 yılları arasındaki İspanya Savunma Bütçesi rakamları grafikten kolaylıkla gözlemlenebilmektedir.)